Historia koncepcji Blue Zones® zaczęła się ponad 25 lat temu, gdy Dan Buettner, badacz współpracujący z National Geographic, postanowił bliżej przyjrzeć się fenomenowi długowieczności. Inspiracją stały się badania wskazujące, że jedynie 20% długości życia zależy od genów, podczas gdy aż 80% jest związane ze stylem życia i codziennymi nawykami (1).

Wraz z zespołem ekspertów Buettner rozpoczął poszukiwania miejsc, w których ludzie żyją najdłużej, zachowując przy tym dobre zdrowie i sprawność. W efekcie wyodrębniono pięć regionów nazwanych Blue Zones®:

1. Okinawa (Japonia)
2. region Ogliastra na Sardynii (Włochy)
3. półwysep Nicoya (Kostaryka)
4. Ikaria (Grecja)
5. Loma Linda (Kalifornia)

Regiony te wyróżniają się wysokim odsetkiem stulatków oraz niższą niż w innych częściach świata częstością występowania chorób cywilizacyjnych, takich jak otyłość, cukrzyca, nowotwory czy choroby serca (2). Ponadto Buettner podkreśla, że osoby mieszkające w tych regionach nie tylko żyją dłużej, ale również prowadzą aktywne, satysfakcjonujące życie, cieszą się dobrym zdrowiem i utrzymują pozytywne relacje z rodziną oraz społecznością. 

Przełomowe okazało się jednak nie samo odnalezienie tych miejsc, lecz odkrycie, że mimo dzielących je tysięcy kilometrów mieszkańców Blue Zones® łączą podobne nawyki i elementy stylu życia.

Dan Buettner wraz ze swoim zespołem zidentyfikował dziewięć wspólnych cech charakterystycznych dla mieszkańców tych regionów, a następnie uporządkował je w cztery główne obszary związane z codziennymi nawykami i stylem życia (3). Przyjrzyjmy się im bliżej.

RUCH

1. Naturalna aktywność – Ruch mieszkańców Blue Zones® jest wpisany w ich codzienność, głównie ze względu na środowisko, które wymaga większej aktywności podczas przemieszczania się, a także mniejszą liczbę mechanicznych udogodnień pomagających np. w sprzątaniu czy pracach ogrodowych. Ich przykład pokazuje, że to niekoniecznie siłownia czy bardzo intensywny wysiłek fizyczny mają największy wpływ na zdrowie i długowieczność, ale raczej regularny, naturalny ruch wykonywany w ciągu dnia — szczególnie chodzenie.

NASTAWIENIE

2. Poczucie celu – Mieszkańcy Okinawa nazywają je ikigai, a mieszkańcy Półwysep Nicoya — plan de vida. W obu przypadkach chodzi o życiowy cel, czyli wewnętrzny powód, dla którego codziennie budzimy się i chcemy działać. Choć może brzmieć to podniośle, w praktyce nie musi się to wiązać z niczym wielkim. Najważniejsze, aby było związane z naszą wewnętrzną pasją: tworzeniem, hobby, pomaganiem innym, pracą lub czymkolwiek, co sprawia, że nasze życie jest wartościowe i wyjątkowe.

3. Redukcja stresu – Pomimo idyllicznego otoczenia, również mieszkańcy Blue Zones® doświadczają stresu, który jest powiązany z wieloma chorobami i przyspieszonym starzeniem organizmu. To, co wyróżnia ich styl życia, to jednak codzienne sposoby rozładowywania napięcia, czy rytuały takie jak happy hour, drzemki, modlitwa czy wspólne posiłki.

MĄDRE ODŻYWIANIE

4. Zasada 80% – To inaczej 2500-letnia konfucjańska maksyma Hara hachi bu pochodząca z Okinawy, wypowiadana przed posiłkiem. Oznacza zasadę kończenia jedzenia, zanim poczujemy pełną sytość, mniej więcej w momencie osiągnięcia 80% „pojemności” żołądka. Mieszkańcy Blue Zones® jedzą powoli i uważnie, nie rozpraszając się przy tym laptopem czy telewizorem. Dzięki temu łatwiej odczytują sygnały wysyłane przez organizm, co może pomagać w unikaniu przejadania się oraz nadmiernych wahań poziomu cukru i insuliny.

5. Dieta oparta głównie na roślinach – To jedna z najbardziej charakterystycznych zasad Blue Zones®. Podstawą codziennej diety mieszkańców tych regionów są warzywa, szczególnie fasola i inne rośliny strączkowe. Mięso spożywane jest znacznie rzadziej niż w wielu innych częściach świata, czyli średnio około pięciu razy w miesiącu i zazwyczaj w niewielkich porcjach.

6. Kieliszek wina o piątej – W Blue Zones® mieszkańcy spożywają alkohol z umiarem, najczęściej w postaci lokalnego czerwonego wina do degustacji podczas posiłków lub spotkań z innymi ludźmi. Według obserwacji Buettnera mieszkańcy tych regionów zwykle ograniczają się do jednego czy dwóch kieliszków dziennie i taką właśnie dzienną dawkę zaleca. Ta zasada jest jednak uznawana za najbardziej kontrowersyjną spośród wszystkich zasad Blue Zones®, przez to że coraz więcej analiz wskazuje, że nawet niewielkie ilości alkoholu mogą zwiększać ryzyko niektórych chorób.

RELACJE SPOŁECZNE

7. Poczucie przynależności – W badaniach opisanych przez Dan Buettnera niemal wszyscy spośród 263 przebadanych stulatków należeli do wspólnoty religijnej lub duchowej. Ten fakt, zwrócił uwagę na szerszy trend regularnego uczestnictwa w grupach i lokalnych społecznościach, które wzmacniają więzi międzyludzkie. Tym, co się liczy, jest poczucie przynależności i bycie częścią grupy.  

8. Rodzina na pierwszym miejscu – Mieszkańcy Blue Zones® dużą wagę przywiązują do relacji rodzinnych i utrzymywania bliskiego kontaktu z najbliższymi. Często starsze osoby mieszkają razem z dziećmi lub bardzo blisko nich, co sprawia, że pod jednym dachem lub w najbliższym otoczeniu funkcjonują różne pokolenia. Taki model życia pozytywnie wpływa zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne, niezależnie od wieku. Buettner zwraca również uwagę, że dzieci wychowujące się w bliskim kontakcie z dziadkami mogą rzadziej chorować.

9. Właściwe otoczenie społeczne – Być może jest to najważniejsza z zasad Blue Zones®. Najdłużej żyjący ludzie na świecie funkcjonują w środowiskach, które wspierają zdrowe zachowania i codzienne nawyki sprzyjające dobrostanowi. Buettner opisuje, że mieszkańcy Okinawa tworzą tzw. moais — niewielkie grupy bliskich przyjaciół, którzy deklarują sobie wzajemne wsparcie na całe życie. Pokazuje to, jak silny wpływ na nasze decyzje mogą mieć ludzie, którymi się otaczamy.

Badania Framingham Heart Study (4) dodatkowo pokazują, że zachowania i emocje, takie jak palenie, otyłość, samotność czy nawet poczucie szczęścia, mogą rozprzestrzeniać się w sieciach społecznych. Dlatego wspierające relacje i zdrowe otoczenie społeczne odgrywają ważną rolę w długowieczności.

Czy wiesz, że:

Skóra każdego dnia wykonuje ogromną pracę regeneracyjną. Jej naturalna odnowa trwa średnio około 28 dni, dlatego w pielęgnacji największe znaczenie ma regularność i konsekwencja.

Sekret długowieczności mieszkańców Blue Zones® nie tkwi w jednym wyjątkowym działaniu, lecz w codziennych nawykach powtarzanych przez lata. Podobnie jest ze skórą — jej zdrowy i promienny wygląd buduje się małymi krokami, poprzez regularną pielęgnację.

Właśnie dlatego dermokosmetyki Cremini zostały stworzone z myślą o wspieraniu skóry każdego dnia — poprzez świadomą pielęgnację opartą na odżywczych, ponadczasowych składnikach aktywnych i szacunku dla naturalnych procesów regeneracji skóry.

Konsekwentnie wykonywane rytuały pielęgnacyjne, a nie sporadyczne zabiegi, pomagają skórze zachować zdrowy i promienny wygląd na lata.

Bibliografia:

1. Herskind, Anne Maria, et al. „The heritability of human longevity: a population-based study of 2872 Danish twin pairs born 1870–1900.” Human genetics 97.3 (1996): 319-323. 

2. Buettner, Dan. The blue zones solution: Eating and living like the world’s healthiest people. National Geographic Books, 2015. 

3. Buettner, Dan, and Sam Skemp. “Blue Zones: Lessons From the World’s Longest Lived.” American journal of lifestyle medicine vol. 10,5 318-321. 7 Jul. 2016, doi:10.1177/1559827616637066 

4. Christakis, Nicholas A., and James H. Fowler. „The spread of obesity in a large social network over 32 years.” New England journal of medicine 357.4 (2007): 370-379.